scheet2Stel je hebt een leerling in de klas die regelmatig boeren en scheten laat. Af en toe is het niet te harden van de stank… Wat doe je?

Er is al afgesproken met de klas er geen aandacht aan te besteden en het raam open te doen als je er klast van hebt. Maar toch… de bijwerking is dat de kinderen deze leerling links liggen. Dat is te begrijpen…maar tja…als je doel is niemand wordt buitengesloten…, wat doe je dan?

Of je hebt een meisje in je klas dat een ander meisje dusdanig claimt dat ze eigenlijk geïsoleerd raakt van de groep. Alsof ze de kans niet meer krijgt om ook met andere kinderen te spelen. Ja ze zijn hele goede vriendinnen maar dat betekent niet dat je iemand ‘bezit’. Dan wordt vriendschap eigenlijk ook een vorm van uitsluiten en insluiten. Je bent niet vrij om te kiezen.

 

 Welke vormen van Uitsluiten en Insluiten zie jij in de klas?

Hoe doen kinderen dat?

En ben jij je er van bewust dat je misschien zelf soms kinderen in- of uitsluit?

Mijn oudste dochter die als ‘slimmerikje’ van 8 tussen de 9 – 13 jarigen zat op een Jenaplan school kreeg van de meester al snel de titel ‘daar heb je Marietje weer’ (wat overigens haar naam helemaal niet is). Wat denk je werd ‘Marietje’ in- of uitgesloten?

Insluiten is het principe dat je door groepsleden en jezelf tot een bepaalde groep wordt gerekend. Uitsluiten betekent dat je door jezelf en anderen tot een andere groep wordt gerekend. En er speelt nog een ander aspect. De groep die zichzelf als groep ziet, vindt zichzelf belangrijk en iedereen die niet tot de groep behoort als ondergeschikt of onbelangrijk. In de sociologie wordt het begrip discriminatie uitgesplitst in uitsluiten en insluiten.

Als je anders doet of anders bent dan het gemiddelde dan hoor je er niet bij. Met de komst van Passend Onderwijs hebben we hier nog meer mee te maken. Er zijn meer onderlinge verschillen. Hoe ga ik hier als individu mee om. Kinderen die snel de symbolen en rituelen overnemen van de groep worden niet als bedreigend ervaren. Zij worden herkend als lid van de groep omdat ze hetzelfde gedrag vertonen. Maar kinderen die dat niet doen kunnen ervaren worden als een bedreiging voor de groep en worden uitgesloten. Een ingewikkeld proces. Een uiting om hoe dan ook voor de eigen veiligheid te zorgen en onze angst voor het onbekende te verminderen. Dit is ook wat er gebeurd als er een nieuwe leerling in de klas komt. Er is nieuwsgierigheid maar ook angst.

 

Wat te doen?

In het werken met teams die op de een of andere manier zijn vastgelopen start ik altijd met het creëren van gemeenschappelijke taal. Ik doe dit met behulp van de training MensKracht; de Kracht van het Samen Anders zijn! Doordat er een gemeenschappelijke taal is zie je een beweging tot stand komen van irritatie, naar begrijpen, acceptatie, respecteren en uitdagen.

Hoe zou het zijn als we kinderen een taal aanreiken waardoor we het mechanisme van insluiten en uitsluiten kunnen bespreken? Niet om ze mee om de oren te slaan, maar om ze te helpen bij het begrijpen van het proces van insluiten en uitsluiten. Dat we in feite allemaal bang zijn om er niet bij te horen en dat we vooral bezig zijn om onszelf veilig te stellen. Soms ten koste van een ander.

Om terug te gaan naar de leerling bovenaan dit blog. Zou een mooie poeples en/of een les over de werking van de darmen kunnen helpen? Een prachtig boek van Giulia Enders hierover is De mooie voedsel machine; alles over de darmen, een onderschat orgaan. Hilarische tekeningen en een prachtig verhaal over poep! Aandacht verzekerd. En de relatie met voedsel en een gezonde levensstijl is makkelijk te maken.

Maar los van of het probleem voor dit kind op te lossen is, zie je hoe het mechanisme van uitsluiten en insluiten werkt. Hij doet iets of heeft iets wat anders is dan anders, zelfs misschien wel indruist tegen onze waarden en normen en we keuren het af.

 

Het lelijke jonge eendje
lelijke jonge eendje

Wat zou er gebeuren als je dit bespreekt met de klas? Niet openlijk over leerling X of Y, maar via een metafoor, een sprookje, een filmpje, een gedicht of een verhaal.

Hoe voel je je als je anders bent dan anderen? (autistisch, adhd, dyslectisch, dyscalculisch, hooggevoelig etc). Neem het sprookje van het Lelijke Eendje. Dit gaat over uitsluiten en zoeken naar de groep waar je bij hoort. Dit sprookje bespreken met elkaar gekoppeld aan verschillende werkvomen: schrijven van een verhaal, toneelstukje, stellingspel etc. En dan het gesprek met elkaar aangaan.

Een groep kan het ‘anders zijn’ dragen als het groepsklimaat sterk is. Dus ondanks de individuele vragen of verschillen gaat het voortdurend over de vraag: hoe doen wij het met elkaar? Hoe gaan wij als groep met elkaar om? Hoe zorgen we eer voor dat we het goed hebben met elkaar? Groepsvorming is niet iets van de eerste zeven weken. Werken aan een sterke positieve groepscohesie is iets van elke dag. Het is niet iets wat je zomaar even kan fixen. Het gaat voortdurend over veiligheid en onveiligheid.

To do:
  • Zorg voor een goed schoolklimaat met elkaar. Zorg dat je respectvol met elkaar en de kinderen omgaat. Dat je duidelijke regels stelt waar iedereen zich aan houdt. Samen verantwoordelijk voor alle kinderen!
  • Zorg voor een goed klassenklimaat. Besteed veel aandacht aan groepsvormingsactiviteiten. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen. Door met elkaar te ‘spelen’, leer je elkaar steeds beter kennen en leer je met elkaar omgaan. (als je het gratis e-book nog niet hebt: klik HIER)
  • Voer regie op de groepsmissie die je met elkaar bepaald hebt aan het begin van het jaar.
  • Zorg voor een positieve sfeer. Geef veel complimenten en zorg dat er veel succeservaringen worden opgedaan. Besteed aandacht aan alle kinderen. Ga op zoek naar hun talenten en kwaliteiten.
  • Maak gebruik van samenwerkend leren. Kinderen leren zo elkaar te waarderen.

 

Wil je hier dieper induiken? Op 25 april staat de training Klasse(n)Kracht! gepland. Wil je er meer over weten klik dan HIER.

Ik ben nieuwsgierig naar het volgende: Ken jij of gebruik jij een SEO programma’s of anti-pestprogramma waarin dit mechanisme goed uitgelegd wordt? Dus wat als kapstok gebruikt kan worden voor het mechanisme Insluiten en Uitsluiten naar de kinderen toe? Ik hoor het graag!

Een verschillige groet,

Jelly

2018-02-10T07:37:09+00:00

Leave A Comment

Klasse(n)Kracht!®

Sidoniastraat 16 1336ME Almere

Mobile: 06-24190128

Web: Facebook

Meest recente berichten