Ze staat met haar armen over elkaar heen. Ze heeft een wat bozige, of is het nukkig, uitdrukking op haar gezicht. Ze staat een beetje op afstand van het groepje. Ze heeft het duidelijk niet haar haar zin. Ze maakt onderdeel uit van een groepje van zes leerlingen. Ze zijn bezig met een opdracht. Een leerling leest enthousiast de opdracht voor en vertelt ook meteen hoe de opdracht het beste uitgevoerd kan worden. Er wordt wat heen en weer gepraat. Sommige kinderen zijn actief in het bedenken van oplossingen, anderen luisteren. Het meisje kijkt. Neemt geen initiatief. Wat zou ze denken? Hoe zou ze zich voelen? Er is een ander meisje in de groep dat af en toe naar haar kijkt. Ik heb de indruk dat ze waarneemt dat de ander het niet naar haar zin heeft. Ze zegt niks.

Ondertussen…

Ondertussen gaat de groep door met de opdracht. Ze hebben er plezier in. Het meisje niet. Op naar de volgende opdracht. Iets met het chrome book. Ze loopt naar een tafel toe maar net voordat ze wil gaan zitten is er iemand anders haar net voor. Dit herhaalt zich drie keer. Het lijkt wel alsof ze niet gezien wordt. Ze trekt zich steeds terug. Gaat niet de confrontatie aan. Zegt niet “hé, hier zit ik.” Ze kijkt rond, ziet dat er nog een chrome book over is. Pakt hem op en gaat ergens anders zitten in de klas. Weg bij het groepje vandaan. Er is niemand die het lijkt op te merken. Ze zegt niks.

Bij de derde opdracht stort de groep zich opnieuw enthousiast op de opdracht. Er liggen allerlei voorwerpen op tafel. Ze moeten  onthouden wat er ligt. Dan een doek eroverheen doen en opnoemen wat ze nog weten. Het meisje staat op afstand. Ze doet wel mee, maar op zichzelf. Haar lippen bewegen. Voor zichzelf noemt ze de voorwerpen op. Het doek gaat er alweer vanaf. Het gaat te snel. Ze zucht, kijkt om zich heen en loopt dan de klas uit. Ik vermoed richting het toilet. Ze zegt niks.

Samenwerken

Samenwerken…het lijkt zo simpel. Je verzint leuke opdrachten. Je zet het uit in een circuit en het merendeel van de kinderen kan hier zijn of haar ei in kwijt. Maar voor sommigen is dit ingewikkeld. Want hoe doe je dat met elkaar? Vooral als één leerling het initiatief neemt en niet in de gaten heeft dat niet iedereen in hetzelfde tempo mee kan. Welke vaardigheden heb je nodig om in een groep te kunnen samenwerken en hoe voer je hier als leerkracht regie op?

Waar let je op?

Waar let je op als leerkracht? Kijk je vooral of de opdrachten aanslaan? Of ze plezier beleven aan de door jouw bedachte werkvorm? Of gebruik je dit moment om te observeren? En waar let je dan op?

Bij samenwerkingsopdrachten zou je kunnen letten op:

  • wie neemt de leiding?
  • hoe wordt er leiding genomen?
  • komt iedereen aan de beurt?
  • hoe zorgen groepsleden ervoor dat iedereen zijn bijdrage kan leveren?
  • durft iedereen te zeggen wat hij denkt?
  • Kun je zeggen aangeven wat je wel of niet leuk vindt?
  • Hoe zeg je wat je denkt?
  • Wordt er goed geluisterd naar elkaar?
  • etc. etc.

 

Naast een inhoudelijk doel heeft (het WAT) een opdracht ook een procesdoel (het HOE). In het kader van groepvorming is het HOE in deze fase van het jaar misschien nog wel belangrijker dan het WAT.

Wat is Respect?

Respect betekent omzien naar elkaar. In bovenstaand voorbeeld is daar geen sprake van. Ik kan me zomaar indenken dat dit meisje het gevoel heeft dat ze er niet bij hoort. Misschien wel buitengesloten wordt. Durft ze te zeggen wat ze denkt? En als ze dat zou doen zou er dan naar haar geluisterd worden? Is de groep waar ze deel van uitmaakt zich bewust van haar en van hoe zij zich voelt? Ik heb gezien dat één meisje het wel heeft waargenomen maar ook niet bij machte was om hier iets aan te doen.

Stel dit gaat het hele jaar zo door. Hoe zou ze zich voelen denk je? Zou ze met plezier naar school gaan?

Komende week is het week tegen pesten. Ik ben persoonlijk liever voor iets dus zou ik het ‘de week voor respectvol met elkaar omgaan’ willen noemen. Mijn advies zou zijn om werkvormen in te zetten, en vervolgens te observeren hoe leerlingen het doen met elkaar. Dus het proces centraal stellen. Begin met een les over: Wat is respect? Wat is respectvol met elkaar omgaan. Je zou een mooie mindmap met elkaar kunnen maken. Ik kwam deze tegen op LinkedIn bij Jan Jutte.

Of Respectvol in het midden zetten en dan vier vragen  eromheen:

  • Wat zie je dan?
  • Wat zeg je dan?
  • Wat hoor je dan?

 

Reflectiegesprekken

Vervolgens een samenwerkings opdracht geven en naderhand een aantal reflectievragen stellen. Je eigen observaties daarin meenemen. Niet door meteen te benoemen wat je hebt waargenomen, maar door er vragen van te maken.

  • Hoe ging het samenwerken?
  • Welke voorbeelden kun je noemen waarin je respect vol omging met de ander?
  • Kwam iedereen aan de beurt?
  • Hoe zorgde jullie ervoor dat iedereen aan de beurt kwam?
  • Durfde iedereen te zeggen wat hij wilde?
  • Heb je wel eens samengewerkt met iemand en het gevoel gehad dat er niet naar je geluisterd werd?
  • Hoe voelde je je toen?
  • Wie herkent dat?
  • etc. etc.

 

Op basis van dit gesprek kun je twee kanten op. Aan de ene kant de kinderen die afwachtend zijn, bedachtzaam zijn en niet zo snel reageren en aan de andere kant de leerlingen die snel allerlei associaties hebben en daar vanuit reageren. Ruimte geven en Ruimte nemen. Dat is nogal een klus om dat met elkaar op een goede manier te doen. Dat heb je echt niet zomaar onder de knie. Menig volwassene vind dat nog heel lastig. Maar het maakt wel een verschil of deze verschillen onderkent worden, herkent worden en erkent worden en dat je met elkaar zoekt hoe daar mee om te gaan.

In elke Missie die ik zie staat iets over aardig zijn voor elkaar, behulpzaam zijn, je mening mogen zeggen. Maar dat ook daadwerkelijk doen in de praktijk is niet makkelijk. Daar hebben groepen echt jouw begeleiding bij nodig.

Wat zie jij zoal in jouw groep? Ik lees graag je bevindingen in het commentaarveld hieronder.

 

Zorg dat je het verschil maakt!

Een fijne week!

met een verschillige groet,

Jelly

2018-09-16T16:31:48+00:00

Leave A Comment

Klasse(n)Kracht!®

Sidoniastraat 16 1336ME Almere

Mobile: 06-24190128

Web: Facebook

Meest recente berichten