Als ik blijf kijken

zoals ik altijd heb gekeken

blijf ik denken

zoals ik altijd dacht

Als ik blijf denken

zoals ik altijd heb gedacht

blijf ik geloven

zoals ik altijd heb geloofd.

Als ik blijf geloven

zoals ik altijd heb geloofd

blijf ik doen

zoals ik altijd heb gedaan

Als ik blijf doen

zoals ik altijd heb gedaan

blijft mij overkomen

wat mij altijd overkwam

Maar als ik mijn ogen sluit

en voel mijn ware zelf van binnen

Dan kom ik deze cirkel uit

en kan ik steeds opnieuw beginnen.

(bron: onbekend)

Eerlijk gezegd had ik niet genoeg aan het sluiten van mijn ogen. Ik had wel iets meer nodig om uit deze cirkel te stappen. Maar elke dag geniet ik ervan dat ik meerdere brillen heb van waaruit ik naar mensen en naar kinderen kan kijken. Ik ben veel nieuwsgieriger geworden naar die ander, wie is die ander is en door welke bril kijkt de ander naar de wereld om zich heen. Wat zijn zijn of haar kwaliteiten, waarden, drijfveren? Vanuit welke ervaringen kijkt hij of zij naar de wereld om zich heen. Dat wil niet zeggen dat me dat altijd lukt…

Buitengesloten of Ingesloten?

kinderhandNeem je klas (of je team) eens in gedachten. En teken op papier 5 cirkels. De leerling waar je het meest contact mee hebt, die je erg sympathiek vindt of waar je gewoon een goede relatie mee hebt, kortom de leerlingen die het dichtst bij jou staan zet je in de eerste cirkel. O ja, je zet jezelf in het midden. Dan zet je in de tweede cirkel de namen van de kinderen die wat verder van je af staan en zo ga je door tot aan de buitenste cirkel. Daar komen de kinderen waar je wat moeite hebt, die je soms irriteren, of waar je gewoon niet zoveel mee hebt. Ik weet dat er nu onmiddellijk een stemmetje in je hoofd zit die commentaar gaat leveren, want ja, dat mag toch eigenlijk niet…neemt niet weg dat het in de werkelijkheid soms zo gaat. En je hebt er meer aan om dan te onderzoeken waar dat mee te maken heeft.

En als je directeur of inten begeleider bent dan kun je dit doen met je collega’s. Welke mensen staan dichtbij jou en welke mensen staan verder weg. Waar heeft dit mee te maken? Over welke eigenschappen beschikken deze mensen wel of niet? En ben je je hier bewust van?

 Buitengesloten of Ingesloten?

De meeste moeite heb je waarschijnlijk met kinden en collega’s die het meest ‘anders’ zijn dan jij. We hebben nu eenmaal de neiging om ons te verbinden met mensen (leerlingen, ouders, collega’) die dezelfde overtuigingen en/of eigenschappen hebben dan wij. Als je zelf heel flexibel bent dan kun je moeite hebben met een collega die heel duidelijk is in het afbakenen van haar grenzen, die een duidelijke scheiding trekt tussen werk en privé. Als je graag de dingen beslist in contact met de ander en in overleg dan heb je grote kans dat je moeite hebt met mensen die gewend zijn hun eigen boontjes te doppen en heel autonoom opereren. Kinderen of collega’s die vooral bezig zijn met hun eigenbelang zul jij minder waarderen wanneer jij zorgzaamheid belangrijk vindt. Onderzoek het eens. Trek het naar je Bewust Zijn.

 Pygmalion Effect

Weet je nog van het onderzoek dat ooit gedaan is. Wat bekend is geworden onder de pygmalionnaam Pygmalion effect? Pygmalion was een beeldhouwer uit de Griekse mythologie. Dagenlang werkte hij aan een standbeeld van een mooie vrouw. Hij gaf het de perfecte schoonheid. Het beeld was echter zo prachtig dat de beeldhouwer smoorverliefd werd op het beeld. Hij schonk haar de mooiste cadeaus en juwelen. Maar het beeld bleef van steen. Pygmalion smeekte de goden om haar tot leven te wekken. En….zijn wens ging in vervulling.

In de jaren zestig van de vorige eeuw voerde psycyoloog Robert Rosenthal een bijzonder experiment uit. Hij nam intelligentietesten af bij kinderen, maar vervalste de uitkomsten. Deze ‘vervalste’ uitkomsten deelde hij met de leerkrachten. Wat bleek? De leerlingen die als ‘meer intelligent’ waren bestempeld, behaalden veel betere resultaten dan de leerlingen die als ‘minder intelligent’ waren aangeduid.

De moraal: Onbewust geven wij bepaalde kinderen meer aandacht dan andere kinderen. We geven zwakke leerlingen minder beurten, stellen minder hoge eisen aan hun antwoorden en we geven ze minder tijd om na te denken omdat we niet verwachten dat zij het antwoord zullen weten. We nemen aan dat een stilte voor deze leerling zielig is…Door ons onbewuste gedrag worden deze leerlingen dus minder gestimuleerd.

Dit gebeurt ook bij gedrag. Bij kinderen die we ‘leuk’ of sympathiek vinden zien we negatief gedrag gemakkelijk door de vingers. Terwijl leerlingen die we minder ‘leuk’ of sympathiek vinden geven we negatieve feedback. En zij voelen zich (terecht) oneerlijk behandeld. Ben jij je daar Bewust van?

 Buitengesloten of Ingesloten?

Pak je Sociogram er eens bij. Kijk eens of er een relatie is tussen de kinderen die een Buitengesloten positie innemen en de kinderen die bij jou in de buitenste ring staan. Is er een verband?

Kijk vervolgens eens waar dat voor jou mee te maken heeft. Waarin zijn deze kinderen anders dan de kinderen die in jouw eerste cirkel staan? Wat hebben de kinderen in de eerste cirkel met elkaar gemeen? En hoe ga jij met deze kinderen om?

Stel nu dat er kinderen zijn die bij jou in de buitenste cirkel staan en die ook bij jouw leerlingen in de buitenste cirkel staan. Doe eens het volgende experiment (ontleend aan boekje ‘Ik ben toch niet gek’ van Ivo Mijland).

positieve kenmerkenSchrijf een advertentie waarin je deze leerling aanbeveelt aan een nieuwe school. Wat maakt deze leerling OK? Waarom is het jammer als deze leerling jouw klas verlaat (of deze collega jouw team?). Wat voor plezier kan deze leerling de nieuwe school geven? Over welke kwaliteiten beschikt deze leerling? Als je de advertentie geschreven hebt, herlees deze dan vanuit het perspectief van de directeur van de nieuwe school. Probeer te voelen of je deze leerling graag als leerling van je school wilt aannemen. En als dat zo is, weke omschrijving spreekt jou dan het meeste aan? Als dat niet zo is, wat heb je dan gemist in de advertentie?

Wat zou er in de klas gebeuren (en met deze leerling) als jij deze leerling meer benadert vanuit zijn kwaliteiten, vanuit de dingen waar jij en de klas plezier aan kunnen beleven?

Ik ben toch te gek!

Het eerder genoemde boekje van Ivo Mijland ‘Ik ben toch te gek’ gaat in op de positieve ik ben toch te gekeigenschappen van kinderen met een ontwikkelingsstoornis. In elke klas zitten meerdere kinderen met een stoornis. We focusen ons daarbij vooral op de tekorten van het kind. Maar wat nu als we ons focussen op de kansen van deze leerlingen? Niet uitgaan van wat ze niet kunnen maar uitgaan van wat ze wel kunnen en daar gebruik van maken. Ik moet ineens denken aan een verhaal van een autistische jongen die veel gedragsproblemen gaf in de klas. Waarom? Hij had last van de overdaad aan prikkels. Wanneer was deze leerling op zijn best? Als je hem een presentatie liet voorbereiden over techniek. Werkelijk er was niemand die dat beter kon dan hij. Daar hadden de kinderen in de klas bewondering voor. Dat is Insluiten in plaats van Buitensluiten.

Heb jij voorbeelden van kinderen in jouw klas die je van een Buitengesloten positie naar een Ingesloten positie hebt begeleid? Wil je dit dan met ons delen hieronder in het commentaarveld? Dank je wel!

Als je mijn blog waardeert wil je dit artikel dan delen met jouw netwerk zodat ook collega leerkrachten, intern begeleiders , directeuren kennis kunnen maken met Klasse(n)Kracht!

Een verschillige groet,

Jelly

p.s. Wil je aan je verschillende brillen werken? Dan kun je nog meedoen aan de training MensKracht op 22 en 23 januari. Er zijn nog een paar plekken vrij! Wil je meer info, stuur me dan een e-mail.

Fijne week!