als plan a niet werkt

Vorige week had ik contact met een leerkracht van een groep die ik vorig jaar begeleid heb. Dit jaar hebben de leerkrachten heel duidelijk regie gevoerd op groepsvorming. Het effect: een mooie ontwikkeling bij de kinderen en de groep.

Na de kerstvakantie toe aan een volgende stap: gemengde groepjes. Doel: ontwikkelen van samenwerkings-vaardigheden. Effect: blije kinderen…maar…boze ouders??!! Of de leerkrachten deze wijziging maar met onmiddellijke ingang willen terug draaien, want dit was niet goed voor hun kind.

Terwijl ik dit hoor moet ik denken aan het principe van de Automatische Piloot (in: Doorbreek de Cirkel van Ardon). Ons gedrag wordt gestuurd door onze basale behoefte te overleven. Wat doe je als er ineens iets naar je toe wordt gegooid? Je bukt, je wendt je af, je verweert je met je armen of je vangt het op. Je verdedigt jezelf in ieder geval tegen de dreiging van buitenaf. Denk je niet over na. Je automatische piloot neem het onmiddellijk van je over. Wat is de dreiging die deze ouders op zich af voelen komen? Wat is hun zorg?

Mijn Collega begrijpt het niet…

Op het moment dat een collega of een ouder jou kritisch benadert en onbegrip heeft voor jouw ideeën, ervaren we vaak ook onbewust, zo’n situatie als bedreigend. Je snapt het al, het eerste wat je doet is jezelf verdedigen. Je denkt daar niet over na. Je automatische piloot neemt het meteen over. En wat ga je dan doen? Je gaat de ander overtuigen van jouw gelijk. Je gooit allerlei argumenten in de strijd om de ander te overtuigen dat het klopt wat jij zegt of denkt. Je bent bang dat het gesprek niet de kant op gaat die jij wilt. Je bent bang dat het uit de hand gaat lopen.

Oftewel als het spannend wordt activeren we onmiddellijk onze automatische piloot. De ander wordt even heel snel een ‘bedreiging’ van buitenaf. Iets of iemand waar we ons tegen moeten verdedigen. Zonder dat we ons er bewust van zijn, stuurt dit ons gedrag aan met als hoofd instructie: Zorg dat je de boel in de hand houdt. En om dat te doen handelen we als volgt:

1. We nemen onze eigen aannames voor waar aan

2. We proberen anderen te overtuigen van onze visie, van ons gelijk

3. We schermen ons af voor informatie die ons niet goed uitkomt en beschouwen de visie van de ander als een teken van onbegrip en onwil. “Hij wil het gewoon niet begrijpen”. Of “Hij vertoont wel veel weerstand tegen mijn voorstel”.

4. We praten in abstracte termen. Jij wilt toch ook het beste voor deze leerling? Ja daar is niks tegen in te brengen natuurlijk.

En dit is waarschijnlijk wat bij deze ouders ook gebeurd is. En voor je het weet ontstaat er een ‘gesprek’ tussen twee automatische piloten.

Durf jij?

Durf jij hier naar te kijken? Durf jij met jouw collega’s jouw automatismen te bespreken? Durf jij uit jouw automatismen te stappen en kun je dan BEWUST kijken wat jij anders kan doen, zodat de situatie verandert?

Stel dat jij in je werk situaties mee maakt waar mensen ja zeggen en nee doen. Ze zeggen bijvoorbeeld ja tegen het inleveren van een groepsplan maar voeren het niet uit. Ze zeggen ja tegen een bepaalde ondersteuning voor een leerling, maar ze voeren het niet uit.

En je zou jezelf de volgende vraag stellen: Waarom zou deze persoon ja zeggen en nee doen? Hoe draag ik daar aan bij? Wat doe ik, waardoor ik deze reactie bij de ander oproep?

En durf je deze laatste vraag dan ook aan je collega te stellen?

als je doet wat je deedEn als je dit toepast op een leerling? Hij doet niet wat jij wil? Durf jij jezelf de vraag te stellen hoe jij daar aan bijdraagt? Durf jij stil te staan bij de vraag: Wat doe ik, waardoor deze leerling of deze groep bij mij deze reactie oproept?

Ik bevind me zo af en toe ook nog vol overtuiging  in mijn Automatische Piloot. Het leuke nu is dat ik  op momenten dat ik in de Automatische Piloot schiet alleen maar hoef te constateren dat ik Bewust Onbekwaam handel. Door dit in mezelf of hardop te benoemen kan ik zien wat er gebeurd.

 

De ouders zijn uitgenodigd voor een ouderavond en met elkaar in gesprek gegaan. Door elkaar vragen te stellen werd duidelijk waar de zorgen en angsten van sommige ouders lagen. Vanuit de verbinding kan er weer samengewerkt worden. Soms even heel spannend, maar samen wel weer een stap verder!

Fijne week!

Als je mijn blog waardeert wil je dit artikel dan delen met jouw netwerk zodat ook collega leerkrachten, intern begeleiders , directeuren kennis kunnen maken met Klasse(n)Kracht!

Een Verschillige Groet,

Jelly