Ik kijk terug op een heerlijke week. Het leukste dat me overkwam is dat ik een klas binnenkwam en dat er allemaal stralende koppies naar me keken die luidkeels ‘Happy Birthday’ voor mij zongen. Hartverwarmend. Bij het maken van een afspraak flapte ik er uit dat ik op die dag jarig was. De leerkracht had het onthouden en samen met de kinderen maakte ze een klein feestje voor mij. Dat is ook Verschilligheid. Een fijn en ontroerend moment voor mij.

kwaliteitenAfgelopen week had ik een mooi gesprek met een intern begeleider. Zij begeleidt twee leerkrachten met een groep waar een paar jaar geleden veel onrust was. Er heerste een onveilige sfeer, er werden meerdere kinderen gepest in de groep. Het gaat een stuk beter in de groep en dit jaar hebben wij een aantal consultatiegesprekken om het sociale gedrag van kinderen positief te beïnvloeden. Ons gesprek ging over ‘Valkuilgedrag’  en hoe dit te begeleiden.

 

 Valkuilgedrag

In bijna elke klas zitten kinderen die gedrag vertonen waar jij of kinderen uit jouw klas last van hebben. Ik werk dan graag met kernkwadranten en dynamieken om inzichtelijk te maken waar de hefboom zit voor ontwikkeling. Lastig gedrag noemt Daniel Ofman (kernkwaliteiten) Valkuilgedrag. Valkuilgedrag is gedrag dat bij jou als leerkracht een allergische reactie kan oproepen. En het is gedrag van een leerling (of een collega!)waar jij een hekel aan hebt of waar andere kinderen last van hebben. Het zijn kinderen waar met regelmaat over geklaagd wordt. Het zijn kinderen die een controversiële positie in de groep kunnen innemen. En soms is dit ook voor gedrag dat je lastig vindt om te begeleiden omdat jij je er ook aan ergert. Om er achter te komen wat de onderliggende kwaliteit is kun je een kernkwadrant maken.

Aan welke leerling moet jij denken?                                                                                             Hoe ga jij om met kinderen met Valkuilgedrag?

 

Initiatiefrijk Dominant
Passiviteit Geduld

 

Stel je hebt een leerling in de klas die in jouw beleving zeer dominant aanwezig is. Hij zet zichzelf vaak centraal, is verbaal veel aanwezig en anderen krijgen nauwelijks de kans om hun ideeën in te brengen. Je irriteert je aan dit gedrag. Je vindt er van alles van. Dit is gedrag waar jij mogelijk allergisch voor bent. Bij de leerling is dit gedrag wat Ofman ‘te veel van het goede’ noemt.

De kwaliteit van deze leerling is initiatiefrijk. Waar jij en waarschijnlijk ook andere kinderen last van hebben is wanneer deze leerling daar in doorschiet en dominant wordt. Alles voor anderen wil bepalen. Deze leerling heeft dus te leren dat hij ook ruimte moet geven aan anderen, een stapje terugdoet, geduld heeft en anderen ook de ruimte geeft om hun zegje te doen. Voor deze leerling is dat lastig omdat hij het idee kan hebben dat er anders niets gebeurd. Dat er geen beweging is.

 

De Kracht van Valkuilgedrag

De Kracht van het (h)erkennen van valkuilgedrag is in feite zicht krijgen op wat de spelende-kinderen2onderliggende kwaliteiten zijn van een kind. Via het Valkuilgedrag kom je zowel bij de kwaliteit als bij de eigenschap die het kind te leren heeft om zijn kwaliteit te ontwikkelen en deze dienstbaar te kunnen maken aan de groep.

Vanuit dit inzicht kun je de stap maken naar Sociaal Emotioneel Leren (SEL). Vanuit dit bewustzijn kun je kinderen helpen om sociaal gedrag te ontwikkelen. Kinderen die pesten zijn vaak kinderen met ‘stevige’ eigenschappen. Met leiderschapskwaliteiten. Hier bewustzijn op krijgen en van daaruit leerlingen helpen hun kwaliteit op een goede manier te ontwikkelen is voor mij de kern van sociaal emotionele ontwikkeling. Kinderen zijn veelal nog ruwe diamanten, waar nog wat aan te slijpen valt. Dat heet ontwikkeling!

Wil je meer weten over Valkuilgedrag? Ben je nieuwsgierig hoe jij vanuit valkuilgedrag zowel de leerling als de groep kunt begleiden? Zou je dit gewoon praktisch willen oefenen? Klik dan HIER voor meer informatie.

Heb jij voorbeelden van Valkuilgedrag en hoe jij dat begeleid? Wil je dit dan met ons delen hieronder in het commentaarveld? Dank je wel!

Als je mijn blog waardeert wil je dit artikel dan delen met jouw netwerk zodat ook collega leerkrachten, intern begeleiders, directeuren kennis kunnen maken met Klasse(n)Kracht!

Een verschillige groet,

Jelly