I wish my teacher knew3In het Onderwijsblad 13 staat een artikel ‘I wish my teacher knew…’ Ik las het en realiseerde me hoe eenvoudig het soms is om er achter te komen wat er in de hoofden en harten van kinderen speelt. En wat hun verlangens zijn. Je hoeft er alleen maar naar te vragen. Kyle Schwartz, een leerkracht uit groep 3 van een basisschool in Denver, wilde meer weten over haar leerlingen. Ze vroeg de leerlingen een anoniem briefje met daarop de zin ‘Ik wou dat mijn leraar wist…’ af te maken. Onder de indruk van de schrijfsels van haar kinderen plaatste ze deze op Twitter. Binnen de kortste keren had ze meer dan 10 duizend volgers. Haar opdracht is inmiddels in duizenden Amerikaanse klassen gemaakt.

Het Kwetsbare deel

Een leerkracht die het verschil maakt is volgens mij een leerkracht die wil weten wat er in de hoofden en harten van kinderen speelt. Aan de buitenkant kun je niet zien wat er aan de binnenkant speelt. Veel kinderen spelen een rol. Hoe onveiliger je je voelt hoe meer je je probeert te beschermen door iets tussen jou en de ander te zetten. Kinderen (en volwassenen ook) hebben een Zelf, zeg maar je Authentieke deel en een Kwetsbaar deel in zich. Als het goed gaat en je hebt het naar je zin, gaat het Kwetsbare deel gewoon met je mee. Hand in hand. Dat hoeft niet groter en dat hoeft ook niet kleiner te zijn. Maar soms komt het Kwetsbare deel in gevaar. En dan zetten we er iets voor. We trekken ons in onszelf terug, of we maken veel lawaai, of we gaan leuke grapjes maken die niet leuk zijn, of we raken snel geïrriteerd, of worden heel boos. Dit gedrag is soms klein, maar soms ook heel groot. Wat gebeurt er dan met het Kwetsbare deel? Dit verdwijnt achter dat gedrag, we kunnen het kwetsbare deel niet meer zien. En het gedrag neemt het dan helemaal over.

Ik word regelmatig gebeld door een directeur die te maken heeft met( zeer) boze en ontevreden ouders. Even kort door de bocht een voorbeeld: ‘Ons kind wordt al jaren gepest en de school doet er niets aan’. Ouders hebben zorg, terecht, voelen zich onmachtig (Kwetsbare deel) en zetten er boosheid voor. Leerkracht voelt zich aangevallen (en wordt geraakt in haar Kwetsbare deel) en gaat zich verdedigen. Vertelt de ouders bijvoorbeeld wat zij ziet aan positief gedrag. Waarop de ouders dit als bewijsstuk aanvoeren dat de leerkracht het probleem niet ziet. En voor je het weet kan dit uitgroeien tot een conflict. Waar overigens de leerling geen enkel belang bij heeft. Hoe kun je er nu samen voor zorgen dat je uit de beschuldigingen blijft en dat het belang van het kind steeds het uitgangspunt blijft?

Ouders maken zich vooral zorgen 

Als ouder van twee prachtige meiden kan ik me heel goed verplaatsen in de zorg die ouders hebben om hun kinderen, wanneer het sociaal emotioneel niet altijd loopt zoals je het zou wensen. En als je dan geen ‘gehoor’ krijgt op school en dagelijks geconfronteerd wordt met een ongelukkig kind thuis, huilend in bed of niet naar school willen vanwege buikpijn dan kun je als ouders en school elkaar enorm kwijt raken.

Ik wou dat mijn leraar wist…

I wish my teacher knew4

Hoe moeilijk is het om dan je eigen Kwetsbare deel niet de hoofdrol te laten spelen. Volgens mij begint dit met de kunst je niet aangevallen te voelen.

Ken jij jouw Kwetsbare deel? Wat doe jij om deze te beschermen? Trek je je terug? Wordt je boos? Verongelijkt? Ga je grapjes maken over deze ouders? Hoe doe jij dat?

We zijn geneigd om te reageren op het gedrag. We veroordelen het, of we beschuldigen de ander ergens van. Herken je dat bij jezelf of je collega’s? Durf jij in je eigen ‘onderwaterprogramma’ te kijken? Wat zijn jouw opvattingen over pesten en gepest worden? Soms hoor ik leerkrachten zeggen dat het ook wel een beetje zijn of haar eigen schuld is. Als hij/zij niet zo ‘raar’ zou doen, zouden andere kinderen daar niet op reageren. Wanneer ‘rechtvaardig’ jij pesten? Als een kind sociaal ‘onhandig’ is, ‘mag’ het dan gepest worden? Als een kind ‘anders’ is dan anderen, is het dan terecht dat het buitengesloten wordt? Of stelt deze leerling een hulpvraag? Praat er eens over met je collega.  En terwijl ik dit schrijf komt de vraag in me op: ‘Is rechtvaardiging eigenlijk ook een manier om je Kwetsbare deel te beschermen?’

Week tegen het Pesten

De komende week is de Week tegen Pesten. Pesten is voor mij groepsgedrag. Het is uiteindelijk het resultaat van een negatief verlopen groepsproces, waarbij op verschillende omstandigheden en individuele kenmerken wordt gereageerd. In een onveilige situatie zullen Kwetsbare delen zich beschermen. De een doet dit door zich terug te trekken, de ander door boos te worden, weer een ander door een ander te kwetsen of rare grapjes te maken. Kijk eens met die bril naar gedrag. (blijf gedrag natuurlijk wel begrenzen!) maar vraag je eens af of het gedrag waar je mee te maken hebt, authentiek gedrag is of dat het gedrag is dat iets anders moet beschermen?

De komende week zal ik elke dag één of meerdere werkvormen plaatsen op mijn Facebook pagina om met de groep te gaan doen. Voor maandagochtend adviseer ik je de kinderen een briefje te geven met de vraag:

Ik wou dat mijn leraar wist…’  I wish my teacher knew6

En stel de vraag ook aan ouders! Ik hoor graag in het commentaar veld hieronder wat jij meer te weten bent gekomen over jouw leerlingen. Tot maandag misschien op mijn Facebookpagina.

Maak het Verschil voor kinderen!

Wil je hier meer over lezen? Klik dan eens op ‘Klasse(n)Kracht: met RESPECT voor de Klas!’ voor het inkijkexemplaar.

Wil je het liever ervaren? Klik dan hier en schrijf je in voor de training Klasse(n)Kracht! op 24 november.

Een verschillige groet,