“Ik heb een groep overgedragen gekregen dat getypeerd werd als een prettige, fijne en relaxte groep. Wel zijn er behoorlijk wat niveau verschillen. Nu ik een aantal weken met deze groep werk, merk ik dat er in het onderwaterprogramma wel wat speelt. Ik heb een meisje in de groep dat eigenlijk niet geaccepteerd wordt door haar groepsgenoten. Ze valt op omdat ze andere interesses heeft dan de gemiddelde leerling en de manier waarop ze daar over praat doet leerlingen hun wenkbrauwen optrekken. Er is zelfs een leerling die haar helemaal niet accepteert en hardop uitspreekt dat ze een hekel aan haar heeft en dat ze niets met haar wil doen. Heb jij adviezen waardoor ik dit proces kan doorbreken?”

Wat als… die ene leerling erbuiten?

deviatiemechanismeHier is sprake van het deviatiemechanisme. ‘Dit is een mechanisme dat gaat werken als kinderen uit de toon vallen doordat ze zich anders kleden, andere hobby’s beoefenen of kiezen voor een andere sport’ (zie ook hst. 2 in Klasse(n)Kracht: met Respect voor de groep). Er is dus geen sprake van een positief groepsklimaat, want in een positieve groep wordt ‘de appellant’, een leerling die opvalt, geholpen door andere leerlingen als dat nodig is. Dit meisje wordt vanwege haar ‘anders zijn’ buitengesloten. Zij loopt het risico de ‘zondebok’ te worden van de groep (als ze dat al niet is).

Ik zou een aantal dingen willen weten:

  1. Hoe zijn de rollen in de groep verdeeld? Zijn dit ook de rollen die de kinderen prettig vinden en ontbreken er rollen?
  2. Het Sociogram afnemen en dit uittekenen zodat ik goed de onderlinge relatiepatronen in beeld heb. (klik hier voor info Sociogram…….of hst 3 uit het boek Klasse(n)Kracht)
  3. Een vragenlijst rondom de sociaal emotionele ontwikkeling om de vaardigheden van de leerlingen in beeld te krijgen.

 

Actieve begeleiding

Zonder actieve begeleiding veranderen sociale posities niet. Dus begeleiding op dit vaak ‘onbewuste’ proces bij de leerlingen is belangrijk. Door kinderen bewust te maken kan een groep geholpen worden om zich als groep verder te ontwikkelen. Hoe kun je kinderen helpen om het ‘anders’ zijn te respecteren en te waarderen?

  1. Terug naar je groepsmissie en de kernwaarden.
  2. Bewustwording t.a.v. het mechanisme ‘insluiten en uitsluiten’, door filmpjes te laten zien waar dit thema speelt. Een bijzonder indrukwekkend filmpje vind ik ‘Brown eyes and blue eyes Racism experiment’ van Jane Eliot. Met behulp van dit filmpje kun je het thema ‘insluiten en uitsluiten’ aanpakken.
  3. Ervaringen uitwisselen. Wie heeft dit wel eens ervaren en hoe voel je je dan?
  4. Stellingenspel
  5. Koppeling maken naar de geschiedenis, voorbeelden zoeken waarbij dit thema speelt.
  6. Werkvorm waar je kinderen laat ervaren hoe het is als je er niet bij mag horen. Bijvoorbeeld je maakt een kring en de kinderen staan schouder aan schouder tegen elkaar aan. Er is een iemand die buiten de kring staat en die wil erbij. Maar de kring laat het niet toe. Hoe voel je je dan? Wat gebeurt er dan? Heb je dat wel eens eerder mee gemaakt? Zorg wel dat de leerling aan het eind van de oefening in de kring wordt opgenomen.
  7. De filmpjes van klokhuis uit de week tegen het pesten nog eens laten zien en dit bespreken op hoe hier ‘insluiten en uitsluiten’ werkt.
  8. En na de bewustwording de koppeling naar de groepsmissie en de kernwaarden en ook de vraag ‘stel dat je met iemand geen klik hebt, mag dat? En zo ja, hoe gaan we dan met elkaar om zonder dat we iemand uitsluiten?

 

Bewust Zijn

Hoofdstuk 6De kern zit hem voor mij allereerst in dat jij als leerkracht bewust bent van wat zich in het ‘onderwaterprogramma’ van de groep speelt. Welk mechanisme is gaande. Zet je duikbril op en neem een duik onder water! Wat is vanuit je groepsmissie en je kernwaarden het doel waar je aan gaat werken? Waar wil je kinderen bewust van laten worden? En dan een programma maken waar je mee aan de slag gaat. De kracht zit hem in de reflectie met de kinderen.

Mocht je n.a.v. bovengenoemde mooie filmpjes of werkvormen weten, laat ze dan alsjeblieft achter hieronder in het commentaarveld zodat we samen onze krachten kunnen bundelen en vanuit Bewust Zijn het Verschil kunnen maken!

Een hele fijne week!

p.s wil je meer begrijpen van het onderwaterprogramma en er invloed op uitoefenen klik dan hier.

Denk je dat dit waardevol is voor je collega’s? Deel het via Facebook! Caring is Sharing!

Met een verschillige groet,

Jelly