Je hebt groep 8…, zo op het eerste gezicht een hartstikke leuke groep. Kinderen doen wat je vraagt, werken lekker mee, hebben buitengesloten2eigenlijk nog weinig last van hun hormonen. Kortom een lekker braaf stelletje (in mijn ogen te braaf, zo’n groep waar ik dan wat jeuk van krijg…maar dat zegt vooral iets van mij 馃檪 ).

De leerkrachten van deze groep hadden er geen ok茅 gevoel bij. Aan de ene kant zagen zij dat er leuke hechte vriendengroepen waren, maar uit het Sociogram bleek toch ook dat er een aantal kinderen waren die genegeerd werden of buitengesloten. Dat er kliekjes waren die zich sterk op elkaar richten. Een sterke in-group en als je daar niet bij zit, sta je eigenlijk alleen. De leerkrachten namen waar dat kinderen negatief over elkaar spraken. Er wordt regelmatig gegniffeld met of naar elkaar, en er zijn signalen van pesten via de that’s app. Het effect hiervan is dat kinderen zich eigenlijk niet durven te uiten.

Tijdens een observatieronde op school, bevestigde ik hun gevoelens. In mijn optiek aan de bovenkant een groep met uiterlijk aangepast gedrag, maar met een voelbare ongemakkelijkheid en onzekerheid (mijn interpretatie van het lacherige gedrag dat ik zag). Leerkrachten voelden zich gesteund in hun bevindingen.

Een duik onder water

EPSON MFP image

De leerkrachten besloten het er op te wagen. Zwembroek en bikini aan, snorkel op, tijd voor: 聽Een duik onder water. Naar aanleiding van de interview vragen uit het boek Klasse(n)Kracht hadden zij een aantal vragen uitgezocht voor een praatformulier. Vragen die betrekking hadden op de sfeer in de klas, de positieve leider en/of negatieve leider in de groep, hun rol in de klas etc.

De klas werd in een toetsopstelling geplaatst, vooral ook om te benadrukken dat ze echt聽ge茂nteresseerd waren in de persoonlijke meningen, gevoelens en ervaringen van de kinderen. En de klas ging schrijven. Ze schreven en schreven. Sommige kinderen wel twee kantjes vol. De leerkrachten waren diep onder de indruk over wat de kinderen hun op deze manier vertelden. en het was meer dan dat zij in de gaten hadden gehad. De informatie die zij lazen bevestigden wel hun onderbuikgevoel.

“Ik denk dat kinderen niet weten hoe ik mij van binnen voel. Ik doe dingen omdat ik denk dat ik dan geaccepteerd word, maar het is niet hoe ik werkelijk ben”.

“Ik voel me eenzaam in de groep. Ik mag nooit meespelen en word ook niet uitgenodigd als er iets leuks te doen is”.

“Ik gedraag me anders dan dat ik ben….dan hoop ik maar dat ik er bij mag horen….

En wat ik dan weer bijzonder vind is hetgeen ze aan het begin van het jaar met elkaar geformuleerd hebben, het verlangen, de missie:

“We zijn respectvol, en hebben veel lol.

We zijn niet gemeen, laten niemand alleen”

Verlangen聽

Zo langzamerhand ben ik er van overtuigd dat de missie die kinderen kiezen, alles te maken heeft met dat wat er (nog) niet is. Dat wat gemist wordt. Een hele drukke groep verlangt naar rust. Een bemoeizuchtige groep verlangt naar ruimte om jezelf te mogen zijn. Dus eigenlijk geven de leerlingen met hun verlangen aan, wat ze nog niet voor elkaar hebben gekregen.

De leerkrachten zijn samen met de groep het gesprek aangegaan. Door een aantal quotes uit de verhalen te halen, positieve belevingen en ervaringen, maar ook negatieve, zijn ze het gesprek met de klas aangegaan. De gesprekken die toen op gang kwamen waren hartverwarmend. Sommige kinderen vertelden spontaan dat zij dat opgeschreven hadden waardoor er een ‘echt’ gesprek gevoerd kon worden met de groep.

Als je datgeen wat onder water speelt op de waterkant trekt, kun je er met elkaar over in gesprek gaan. Dit is voor mij waar sociale veiligheid over gaat. Dit gaat niet over programma’s, dat is allemaal boven water werken. Wat er nodig is, is dat je kinderen kaders, begrippen aanreikt waardoor ze met elkaar in gesprek kunnen gaan. Dit gaat over het ontwikkelen van Zelfinzicht. Leerlingen krijgen zicht op wat ze doen of gedaan hebben en wat hun gedrag voor gevolgen kunnen hebben voor anderen. Niet met de intentie om iemand een rot gevoel te geven, maar zonder bewustzijn, reflectie en feedback krijgen ontnemen we kinderen de kans om dat te ontdekken.

Wat is het verlangen van jouw groep? Welke boodschap vertellen ze jou daarmee?

Ik lees graag je reactie in onderstaand commentaarveld.

Met een verschillige groet,

Jelly