meidenvenijn Meidenvenijn… Ik had er hélemaal niks mee. Irritant meidengedoe. Dat stiekeme, geroddel over en weer, scherpe tongen en valse blikken. Ik had en heb er een grote hekel aan. Als kind begaf ik me het liefst onder de jongens. Lekker voetballen, basketballen. Kort, direct en lekker fysiek. Is gelijk aan lekker duidelijk. Ik ben opgegroeid met twee broers en ik vermoed dat het daar mee te maken heeft dat ik niet zoveel van meisjes begreep. Mijn moeder sprak ook altijd over haar jongens 🙂

Ik kan me nog wel herinneren dat er een meisje in onze klas regelmatig gepest werd. Ik herinner me nog dat ze enorm stonk. En daar werd ze dan ook mee gepest. Het was in de tijd van de klompen. Op een dag werd ik zo boos dat ik m’n klompen heb uitgedaan en iedereen ermee heb geslagen die haar treiterde. Er is wel eens tegen me gezegd dat kinderen (lees meisjes) bang voor mij waren op de lagere school. Ik geloof dat dat wel klopte. Ik was behoorlijk fel en als ik boos werd koos ik voor de ‘jongens’ manier: direct en fysiek.

Maar afgelopen maandag ben ik naar de training Meidenvenijn in Utrecht*geweest. En ik moet je zeggen het is een aanrader! Ik heb een prachtige dag gehad en ik ben een mooi Meidenvenijn lessenpakket rijker! Ik heb mij laten overtuigen van dit venijn. Natuurlijk kende ik dit al wel. Tenslotte heb ik het met mijn eigen dochter meegemaakt. En ik ben zelf ooit meisje geweest op een lagere school!? Maar ik heb het nooit in de subcategorie meidenvenijn geplaatst. Ik schaarde het onder de noemer pesten. Ik wilde niet dat het voor meisjes weer anders moest zijn dan voor jongens. Ik had daar eigenlijk een enorme aversie tegen. Ik vond het aanstellerij… Zie hoe hier mijn eigen afkomst, mijn ervaringen, mijn overtuigingen hier een rol spelen. Mijn onderwaterprogramma zat in de weg. Maar ik moet toegeven: het klopt wel, want het is subtiel, ondermijnend en als je niet goed oplet speelt het zich allemaal onderwater af. Strategieën van meisjes om de pikorde te bepalen in de groep. Meidenvenijn.

Hoe ziet Meidenvenijn er uit?

“Ik ga toch niet met je spelen vanmiddag. Ik ga met haar mee”. Pas nu realiseer ik me dat een vriendinnetje van mijn jongste pestendochter dit regelmatig deed. Zij raakte hier zo door teleurgesteld dat zij na een paar keer besloot. Ik wil niet meer vrienden met haar zijn. Een vriendin doet zoiets niet. Ik herinner me dat ik toen met haar gesproken heb over betrouwbaar zijn. Nu denk ik. Wow wat een sterke beslissing. Want ze onttrok zich aan de machtige vleugels van het populaire blonde meisje van de klas. Ze koos voor haar eigen waarden.

“vandaag is het blauwe spijkerbroekendag”…tja en als jij dan net die dag geen spijkerbroek aan hebt, mag je niet meedoen. En bedenk je wel dat van te voren al goed gekeken is wie wat aan heeft, wie er dus wel en niet bij mag. Het is niet een ‘toevallig’ clubje spijkerbroeken meiden. Venijnige meiden gebruiken de relatie met andere meisjes om te kwetsen. Meisjes zijn kampioen in onderwatertechnieken. Wat kun je zien? Ze vormen kliekjes. Ze roddelen, sluiten anderen buiten, klitten, manipuleren, liegen, verspreiden geruchten, ondermijnen vriendschappen, draaien je de rug toe, vuile blikken, aantrekken en afstoten, etc. O ja en de populaire meisjes winden vaak de juffen en de meesters (vooral de meesters) om hun vinger. En we hebben het vaak zelf niet in de gaten… en dat maakt het tegelijkertijd zo link. Als we niet opletten zijn we onderdeel van het in- en uitsluitingssysteem!

Het gaat bij meidenvenijn om macht. Het is in feite de stormingsfase die in elke groep plaats vindt, maar dan onder meiden. Overal waar groepen samen komen ontstaat de strijd om de macht. En deze strijd is noodzakelijk om de ranking te bepalen. Wie hoort er bij en wie niet. Hoeveel vriendinnen heb je en hoeveel invloed kan uitoefenen. En ook hier als je dit niet begeleidt kan dit een behoorlijk negatieve sfeer op de groep hebben.

Queen bees en Wannabes*

queenbeeRosalind Wiseman heeft in haar boek Queen Bees en Wannabes dit proces onder meiden beschreven. Zij kent de meiden de volgende rollen toe: De Queen Bee is het populaire meisje waar andere meisjes graag bij in de buurt zijn. Zij heeft een natuurlijk charisma en lijkt veel zelfvertrouwen te hebben. Sociaal is ze zeer vaardig. Dan heb je de Side Kick, dit is het meisje wat de Queen Bee adoreert en de Banker. De Banker is iemand die grossiert in informatie. Zij verzamelt en beheert gevoelige informatie van anderen. De Queen Bee en haar hofhouding vormen een kliek. Daaromheen zwermen meisjes die graag bij de Queen Bee willen horen: de Wannabes. Zij proberen het gedrag, de taal, de kleding en het uiterlijk van de populaire meisjes te imiteren. Ik zat donderdag voor observatie in een groep 5/6. Ik zag een groepje meisjes bij elkaar zitten. Het blonde meisje had een glitterjurk aan. En daaromheen zaten drie meisjes. De een had een glitterhart op haar shirt, de ander een glitteruitroepteken en de vierde ad random glitters op haar shirt. Ik moest inwendig enorm lachen. Kijk dacht ik: wij horen bij elkaar.

Dan heb je natuurlijk nog de Target. Dit is het meisje dat de mikpunt is van de pesterijen. Dit kan ook het buitenbeentje van de groep zijn, het meisje dat anders is dan de anderen. Maar het kan ook een meisje zijn dat bedreigend is voor de kliek. Een meisje met veel zelfvertrouwen, dat zich onafhankelijk opstelt, creatief is. De Defender, het meisje dat het opneemt voor het slachtoffer en de Flater; het meisje dat overal een beetje tussendoor fladdert. Ze kan met iedereen goed overweg en heeft eigenlijk niet door wat er zich onder haar allemaal afspeelt. Ze fladdert wat van de een naar de ander.

Dan heb je nog de Torn Bystander. Dit zijn de omstanders. Zij horen, zien en zwijgen. Het zijn de stille getuigen Ze zien wat de Queen Bee doet met haar kliek, maar grijpen niet in uit angst zelf mikpunt te worden van de pesterijen.

Meiden pesten door middel van sociale relaties. Ze roddelen over het slachtoffer, ze sluiten buiten, isoleren en negeren. Jongens pesten meer op een directe en fysieke manier. Ze slaan, schoppen, duwen en pakken spullen af.

MeanGirls

Wil je weten hoe het eruit ziet? Kijk dan naar de film Meangirls. Hij is te vinden op Netflix. Deze film is gebaseerd op het boek van  Rosalind Wiseman. Mocht je komende week vakantie hebben…geniet er van! En als je dochters hebt: Samen kijken! Trouwens als je zoons hebt ook…zij snappen vaak helemaal niks van dat meidengedoe.

Kijk eens met haar andere ogen naar je Sociogram. Wie is het populaire meisje van de klas? Herken jij de Queen Bee met haar hofhouding? Wie is het slachtoffer? Wie de Omstanders? Zie jij het kliekje wat er omheen hangt?

Klasse(n)Kracht!

Het belangrijkste voor mij blijft om deze vorm van pesten te voorkomen. Daarom blijf ik me inzetten op het preventieve vlak. Voer regie op groepvorming! Doe dit niet alleen de eerste twee of zes weken van het schooljaar. Doe dit 40 weken lang! Maak gebruik van de RESPECT aanpak om vanuit 7 pijlers te kijken naar sociale veiligheid.

Wil je meer weten over KLasse(n)Kracht? Hoe jij als leerkracht (of hoe jullie als team) meer regie kunt voeren op positieve groepvorming, of zou je je meer willen verdiepen in de onderlinge relaties in de klas? Zicht krijgen op de rollen die kinderen innemen en daar op een positieve regie op willen voeren? Hoe je een klas kunt helpen om een bijdrage te leveren aan een positieve sfeer? Klik dan hier.

En heb jij een bijzondere verhaal of ervaring over meidenvenijn? Deel dit met ons en laat je verhaal achter in het commentaarveld.

Fijne week!

Met een verschillige groet,

Jelly

* bron: Wiseman, Rosalind (2002) Queen Bees & Wannabes, Helping your daugher survive cliques, gossip, boyfriends, and other realities of adolescence. crown publishers, new york.

*Visser, Anke (2016) Meidenvenijn in het basisonderwijs, preventie en aanpak. www.uitgeverijpica.nl

*Meidenvenijn is niet fijn! Cycloop concept Creatie BV. september 2010.

2018-02-10T07:36:59+00:00

10 Comments

  1. Jeanet februari 19, 2017 at 11:08 - Reply

    Ik heb bij ons op school al 2 maal het programma Meidenvenijn mogen toepassen in 2 groepen; en dan dus alleen met de meisjes. Ik vind het een heel goed en afwisselend programma. Het opent ogen van de meisjes en…het werkt! Zeker een aanrader!

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma februari 19, 2017 at 15:23 - Reply

      Hoi Jeanet,
      Wat super dat je het programma Meidenvenijn al twee keer hebt toegepast. Nu ben ik natuurlijk heel erg nieuwsgierig naar de wat jij als de kracht van het programma ervaart. Wil je dat delen?
      groet, Jelly

  2. renske februari 19, 2017 at 12:11 - Reply

    Fijn, je teksten in mijn inbox: steeds weer een opfrisser tijdens de vele (klassen) observaties: je bent je opnieuw bewust van de rol die je zelf hebt om ook daadwerkelijk een (kleine) verandering teweeg te brengen!
    Al is het maar bewustwording voor leraren.
    Ik had als kind vroeger dezelfde rol als jij: opkomen voor de zwakkeren in de groep en neigen naar de” jongens aanpak” en dan ook zeker zelf een flinke tik terug krijgen .. zo herkenbaar.
    Waarschijnlijk hierdoor ook in deze baan gerold, met nog steeds veel plezier 😉
    Renske

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma februari 19, 2017 at 15:22 - Reply

      Hoi Renske,
      Dank je wel. Ik krijg meteen zo’n beeld van wij op de barricade…hahaha en het zal ongetwijfeld van invloed zijn dat wij daarom nu doen wat we doen. Fijn om te horen dat ik je inspireer! 🙂
      groet, Jelly

  3. Martina februari 19, 2017 at 18:26 - Reply

    Hoi Jelly,
    Als ik eerlijk ben zou ik zeggen dit is niet alleen bij meiden. Ik zie dit ook bij een volwassen vrouwen. Helaas…… weliswaar heel anders verpakt maar met dezelfde macht strijd. Deze pijn komt ik tegen in het werken met volwassen vrouwen. Op allerlei terrein, werk, relaties, clubs enz.

    • Karin februari 20, 2017 at 21:02 - Reply

      Herken ik helemaal Martina….. misschien dat jong geleerd….. impact heeft op het toekomstige bejaardentehuis!

  4. Karin februari 20, 2017 at 20:58 - Reply

    Helder verhaal weer Jelly!
    Héél herkenbaar. Het lastige bij meidenvenijn vind ik dat er moeilijker de vinger op te leggen is. De queen en de hofhouding herken je wel maar de uitvoering…. is inderdaad vaak onderwater.
    Toch mis de jongens aanpak wel in dit Meidenvenijn verhaal. Of….. wat vind jij ervan dat het zo gescheiden aangeboden wordt? Jongens doen het absoluut op een andere manier maar…. kunnen er ook wat van…
    In Klassenkracht vind ik het juist een pluspunt dat je je op de groep als geheel en het ONDERwaterprogramma richt.

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma februari 21, 2017 at 10:59 - Reply

      Hoi Karin,
      Ik denk dat ik daar eens onderzoek naar ga doen. Want ik ben het met je eens dat wanneer je curatief aan de slag gaat met meiden, je ook aan de slag moet gaan met de jongens. Preventief ben ik er een voorstander van om met de hele klas aan de slag te gaan. Uiteindelijk gaat het steeds om de vraag: Wat voor groep willen we zijn, hoe willen we ons in onze groep voelen, en wat betekent dit dan voor de manier waarop we met elkaar omgaan. Daar regie op voeren, daar de tools voor aanreiken is volgens mij het meest waardevol wat je een klas kunt bieden. En laat ik dat nou precies doen met Klasse(n)Kracht :).
      Groet, Jelly

  5. anke visser mei 29, 2017 at 11:58 - Reply

    Fijn dat er nog steeds belangstelling is voor het verschijnsel meidenvenijn in de klas. Toen ik in 2005 hierover voor het eerst publiceerde, werd er nog al schamper gereageerd.
    Na de roze doos en twee boeken met als titels ‘Een roze bril’ en (‘G)een roze bril’, verscheen herfst 2016 mijn derde boek over meidenvenijn in het basisonderwijs bij http://www.uitgeverijpica.nl.

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma mei 29, 2017 at 12:52 - Reply

      Dag Anke,
      Ja dat moet toch bijzonder zijn dat jij aan de wieg hebt gestaan van iets waar we toen nog nooit van gehoord hadden en nu overal genoemd wordt. Ik moet je eerlijkheidshalve bekennen dat ik er nooit zo voor was. Maar later begreep ik pas dat dat te maken had met mijn ‘jongensachtige’ zijn. Ik vond die meiden maar niks. 🙂 Inmiddels weet ik beter. Leuk dat je je boeken/publicaties noemt. Ik zal er in het najaar aandacht aan besteden.
      Hartelijke groet, Jelly

Leave A Comment

Klasse(n)Kracht!®

Sidoniastraat 16 1336ME Almere

Mobile: 06-24190128

Web: Facebook

Meest recente berichten