“Wie van jullie heeft er wel eens een moord gepleegd”?

uhhhh….

Ik heb wel eens een spin vermorzeld…een vlieg doodgeslagen…een muis niet gered uit de bek van mijndode mug kat…een mollenklem geplaatst…Dus in het spectrum van een moord plegen zit ik links van het midden. In mij zit dus ook een…

Rollen

Stel je hebt een leerling in de klas die last heeft van woede uitbarstingen. Als het hem te veel wordt dan loopt hij rood aan, begint te schelden en smijt met spullen om zich heen. En dit kan gebeuren in een paar seconden. Je knippert even met je ogen en baf!

Wat gebeurt er dan in de klas?

Wat gebeurt er dan bij jou als leerkracht?

Het gebeurt niet één keer, maar meerdere keren per maand. Wat gebeurt er nu in de groep?

Omdat er niemand in de klas is die zo heftig reageert lijkt het alsof woede uitbarstingen alleen horen bij deze leerling. En als we niet oppassen dan projecteren we alle boosheid in de groep op, laten we hem Sam noemen. De rol van boos ligt dan bij Sam.

Wat gebeurt er bij de andere kinderen in de klas als Sam zo’n aanval krijgt? Van alles. Er zal schrik zijn, angst, een terugtrekken in jezelf, zenuwachtig lachen, mogelijk roddelen etc. Kortom er gebeurt van alles. In de wandelgangen zal er over het gedrag van Sam gepraat worden, vermoedelijk praten kinderen aan de keukentafel over het gedrag van Sam etc etc. En voor je het weet zit de rol van woede/boosheid in Sam en vinden we daar met z’n allen wat van en hoe erg dat voor de andere kinderen in de klas is, en hoe onveilig het is etc in de rest van de groep.

Gesprek met de klas

angerMaar wat zou er gebeuren als na een woede uitbarsting van Sam we het gesprek met de klas hebben over wat er bij hen gebeurd als Sam zo’n uitbarsting heeft. En alle kinderen vertellen wat er bij hun gebeurd, zonder dat we er op ingaan. Gewoon luisteren naar dat wat er allemaal is.

En wat als we daarna de vraag stellen  “en wie herkent het dat hij soms ook wel boos kan worden, misschien soms ook wel heel erg boos”. Ik durf te wedden dat er dan een heleboel kinderen zijn die hun hand opsteken. En wat als de kinderen dat met elkaar zouden delen? Wat maakt je soms zo boos? Wat zou er dan gebeuren met Sam denk je? Wat zou er dan gebeuren met de andere kinderen in de klas? Wat gebeurt er dan met jou?

Persoonlijk herken ik dit gevoel ook. De herinnering die me het beste is bij gebleven is dat ik op het matje werd geroepen bij een leerkracht. Geen idee waarvoor maar het probleem met deze leerkracht was dat hij zo verschrikkelijk stonk. Ik wilde dus graag een beetje op afstand blijven. Ik keek naar de grond en schuifelde sIn mijn hoofd was ik dus met een heel ander probleem bezig dan hij. Op een gegeven moment werd hij boos op mij, pakte hij me vast en wilde hij dat ik hem aankeek. In een fractie van een seconde had ik hem geschopt en keihard geroepen dat hij zo stonk. En had ik een klap in mijn gezicht te pakken.

Wat zou er gebeuren als we elkaar die verhalen vertellen?

Wat er in ieder geval gebeurd is dat de emotie van boosheid niet meer vastzit bij Sam. De rol van rolfluiditeitboosheid wordt vloeibaar. En in plaats van dat we tegen over elkaar komen te staan kan de groep ervaren dat ze ook in dit gevoel onderling met elkaar verbonden zijn.

Als rolfluïditeit niet mogelijk is in een groep ontstaan er spanningen en conflicten. We hebben de neiging om rollen vast te zetten bij individuen. Maar wat als een groep ervaart dat een rol altijd groter is dan een individu. Je kan ontzettend boos zijn, er zijn altijd nog heel veel andere mensen die ook boos kunnen zijn. Je kan ontzettend verdrietig zijn, er zijn altijd nog heel veel andere mensen die ook verdrietig zijn. Je kan heel veel werkdruk ervaren, er zijn er nog heel veel ander mensen die werkdruk ervaren. Maar het omgekeerde is er ook. Iemand kan stom zijn en ook je beste vriend (bron: deep democracy).

Reflectie

Welke rollen zitten vast bij bepaalde kinderen in jouw groep?

  • hier kom je achter door je oor te luister te leggen en door jezelf kritisch te bevragen welke positieve en negatieve eigenschappen schrijf je toe aan bepaalde kinderen?

Wat kun jij doen om ze weer fluïde te maken?

  • hier komt je achter door de vragen te stellen aan de klas en altijd ook naar het tegendeel te vragen: wie herkent dat hij soms ook wel eens….

Welke rol besteed jij zelf makkelijk uit aan een ander?

  • welke collega kan volgens jou iets heel erg goed wat jij echt niet kan…of..wat besteed jij uit aan de directeur?

Laat reacties achter in het commentaarveld hieronder. Ik ben ontzettend nieuwsgierig naar je bevindingen!

een verschillige groet,

Jelly.