“Ik heb regelmatig meegemaakt dat ouders beginnen te schelden en dreigen als het advies ze niet aanstaat”.

“Ik heb zelfs wel eens een envelopje toegeschoven gekregen van een ouder met de boodschap: misschien helpt dit?”

“Veel ouders eisen dat hun kind extra aandacht krijgt, of ze willen dat er meer wordt gedaan om de prestaties van hun kind op te vijzelen. Meer dan de helft (53 procent) van de leerkrachten van groep 7 en 8 ervaart die druk in sommige gevallen als grensoverschrijdend. Het gaat vaak om verbale of fysieke intimidatie”.

“Op de spreekavond vertelde een vader dat hij wilde dat zijn dochter op een ander plek zou komen te zitten, anders zou hij op school komen, me over de tafel trekken en in mijn gezicht stompen…” (Aldus het artikel ‘Docenten doelwit boze ouders’ in de Volkskrant dd. 19 maart 2018).

 

Het verbaast me eerlijk gezegd niet (en dat alleen al vind ik afschuwelijk dat ik dat schrijf). Ik hoor regelmatig op scholen dat een pittige klas één ding is. Maar dat vooral het negatieve, bemoeizuchtige en dreigende gedrag van (sommige) ouders het werkplezier tot 0 reduceert. Laatst vertelde een leerkracht mij dat ze merkt dat collega’s steeds vaker hierdoor afhaken en op zoek gaan naar een baan buiten het onderwijs.

Zoals altijd zou mijn vraag aan een team zijn: wat is de hulpvraag die jullie eigenlijk stellen? Het probleem is dat jullie grensoverschrijdend gedrag ervaren van ouders, wat is dan de onderliggende vraag? Het antwoord zal ongetwijfeld zijn: help ons bij het stellen van duidelijke grenzen aan ouders, help ons bij het duidelijk maken van de wederzijdse verwachtingen. Wat hoort bij school, wat hoort bij ouders en wat is het grijze gebied en hoe gaan we daar mee om.

Leerkrachten zijn onderwijsprofessionals

Leerkrachten zijn onderwijsprofessionals. Onderwijs geven is de primaire verantwoordelijkheid van leerkrachten. Een team maakt afhankelijk van de visie die zij hebben de keuze welke methode zij hanteren, wat de omgangsnormen zijn en hoe daar regie op gevoerd wordt. Ouders kunnen hierover meedenken maar gaan niet op de stoel van de leerkracht of de directeur zitten.

Omgekeerd is opvoeden de primaire verantwoordelijkheid van ouders. Zij bepalen afhankelijk van hun visie op opvoeden hoe zij dat doen. Welke regels zij hanteren, hoe ze met elkaar omgaan etc. Hier mogen leerkrachten over meedenken met ouders, maar gaan niet op de stoel van de ouders zitten. Je kunt een andere opvatting hebben over hoe je het beste een kind kunt opvoeden, maar je zult respect moeten hebben als een ouder dat op een andere manier doet.

En je ontmoet elkaar daar waar de leerontwikkeling van een kind vanuit het gezin ondersteunt kan worden en daar waar ouders achter de aanpak van de leerkracht gaat staan. Iets waarvan ik vaak hoor dat dat niet het geval is. Ouders hebben vaak niet door hoe het spel gespeeld wordt. Een kind vertelt thuis zijn versie van het verhaal, dat is vanuit het perspectief van het kind. Ouders pakken deze versie op als waarheid en hebben niet door dat ze daarmee onderdeel worden van het probleem.

Het is daarom heel belangrijk om dit aan ouders uit te leggen en ze te vragen dat als er incidenten zijn eerst het verhaal te checken bij de leerkracht. Verschillende perspectieven moeten nu eenmaal eerst naast elkaar gelegd worden. Als een kind doorheeft dat een ouder altijd eerst checkt wat de situatie geweest is zal het op een andere manier een incident vertellen dan wanneer het weet dat de ouder zijn/haar versie meteen als waarheid oppakt.

Wat betekent het om School Ouder te zijn?

Afgelopen week had ik zelf een oudercontact avond op de school van onze dochter. S. zit op een Vrije school. Op deze avond hoorde ik een doorgewinterde Vrije School ouder zeggen: “Ik zou graag tegen elke ouder die haar/zijn kind op deze school aanmeldt willen zeggen wat het betekent om Vrije School Ouder te zijn…”. Oeps dacht ik bij mezelf. Geen idee. En ik realiseerde me dat ik meteen middenin dit thema zat. Ik heb eerlijk gezegd geen idee wat er van mij als ouder van een Vrije School verwacht wordt. Ik denk heel duidelijk in dit is de verantwoordelijkheid van de school, en dat is de verantwoordelijkheid van ons als opvoeders. Maar dat grijze gebied daartussen….Als mijn dochter problemen heeft met leren ga ik vanzelfsprekend met haar op zoek naar hulp (mezelf heb ik uitgesloten na de vele ruzies die dat mijn oudste dochter had opgeleverd…). Dat wij als ouder ondersteunend zijn t.a.v schoolse zaken vinden wij vanzelfsprekend.

Het gesprek ging over verbinding en verwachtingen. Wat is het terrein van school, wat is het terrein van de ouders en hoe gaan we om met het grijze gebied daartussen. Een paar voorbeelden:

Een ouder die om 08.40 de rector belt met de vraag of zij niet wat strenger kunnen straffen  op te laat komen omdat ze haar zoon niet uit bed krijgt…of dat er tijdens het mentor uur met de leerlingen afspraken gemaakt kunnen worden over het ‘s avonds laat appen, omdat haar zoon dan niet kan slapen…

Mij valt dan de mond open… wat ben ik naïef denk ik dan. Als je wilt dat je kind goed slaapt dan zorg je er voor dat die telefoon überhaupt niet ‘s avonds mee naar bed gaat. Wat hoort bij opvoeden en wat hoort bij onderwijs?

Maar goed, omkoping, ruzie zoeken en bedreigen is van een andere orde. Voor dat laatste zou ik overigens heldere grenzen stellen. Bij onwettig gedrag hoort aangifte, plein verbod, schorsing. Wat daarvoor nodig is, is dat teams getraind worden. Veel leerkrachten hebben een issue met het stellen van grenzen. Als je 25 jaar bent en er komt een ouder tegenover je staan blazen dan heb je (meestal) geen idee hoe hier mee om te gaan. Ik ben van mening dat elke directeur hierin moet investeren. Grenzen stellen op een assertieve manier (en dus niet op een agressieve manier…vind ik persoonlijk ook nog wel eens verwarrend :)) kun je leren.

Daarnaast moeten we investeren in ouders:

  • Laat ouderbetrokkenheid echt een onderwerp zijn en zorg dat je hier als team achter staat .
  • Zorg ervoor dat ouders en school bij elkaar horen
  • Zorg ervoor dat samenwerken niet vrijblijvend is, er is een gemeenschappelijk belang.
  • Net als bij kinderen geldt: zonder relatie geen contact maar ook geen contract.
  • Lees JSW artikel communiceren en samenwerken 

 

Ik realiseer me dat als je contact hebt met ouders je al veel eerder het gesprek kunt voeren over de dromen van de ouders voor hun kind. En waar heeft dat mee te maken? Maar ook wat de dromen van het kind zijn. Zijn ze realistisch? Als je daar vroeg over praat met elkaar kun je ook veel beter afgestemd raken over de onderlinge verwachtingen. Wat denk jij dat er nodig is om de communicatie en de samenwerking goed te laten verlopen? Of misschien heb je wel hele mooie tips? Graag in het commentaarveld hieronder!

 

Zorg dat je het verschil maakt! 

Jelly.