Een van de mooie kanten van dit vak is dat ik regelmatig in een klas mag zitten observeren. Totaal onbevooroordeeld mag ik wat om me heen kijken, voelen wat er te voelen valt, ruiken, proeven, horen en onderzoeken wat dat wat ik waarneem zou kunnen betekenen.

Afgelopen week was ik getuige van weer een bijzonder mooi tafereel. Sabotage. Ik ben in groep 8, het is middag, ik denk zo rond 14.30 uur en de leerkracht had het oefenen van een toets op haar programma staan. Ze legde ook uit waarom het belangrijk was en wat het doel ervan was. So far so good.

 

Goochelen met aandacht

Maar toen begon het. Een groot deel van de groep had hier niet zo’n zin in, en zag er het nut ook niet van in. Dus daar gingen ze:

  • Een leerling vertelde dat het voor hem geen enkele betekenis had om deze toets te maken omdat hij al ingeschreven stond op een VO school.
  • Een andere leerling gaf aan dat hij daar nu geen energie meer voor had.
  • Maar wat er ook gebeurde is, wat …..het ‘goochelen met aandacht’ noemt. Alsof ze het met elkaar afgesproken hadden wisten ze elke keer de leerkracht haar aandacht te vangen door ergens een vraag over te stellen. Een relevante vraag maar had verder niets te maken met de toets. En zo werd de aandacht van de juf steeds even ergens anders naar toe geleid. Meesterlijk om te zien. En ik dacht bij mezelf: oef dat is toch best moeilijk om steeds bij jezelf te blijven en de focus van de kinderen op de plek te houden waar je ze hebben wilt.
  • Drie leerlingen met dyslexie kregen de toets voorgelezen waardoor de andere leerlingen aangaven zich zo niet te kunnen concentreren
  • Andere leerling ging een stripboekje lezen.

Wil je er meer over zien klik  hier

En wat als…

De leerkracht hield echter voet bij stuk. Dit moest echt gebeuren, was belangrijk etc.. En ik kon me  heel goed in de leerkracht verplaatsen (maar ik kon me gezien het tijdstip ook in de kinderen verplaatsen) dat je dit gepland hebt en dat je gewoon graag wil dat dit ook gedaan wordt. Maar ongemerkt treedt er een verschuiving op van structuurbiedend en zorgzaamheid naar dominantie. Van duidelijk en vriendelijk leiding geven naar wat mopperig, wat irritatie in je stem misschien en misschien word je zelfs wel een beetje verwijtend. Je wilt natuurlijk het liefst dat leerlingen in het standje volgzaamheid gaan staan. Maar dat is in groep 8 natuurlijk niet altijd makkelijk en krijg je dus soms als reactie de weerstand. Niet luisteren, rebels, zeuren, pruilen, ja zeggen en nee doen.

 

Reflectie: Hoe vaak gebeurt het jou dat kinderen je aandacht weten te verplaatsen naar iets waar zij het graag over willen hebben of vooral naar iets anders zodat ze dat wat ze moeten doen niet hoeven te doen. En wat doe jij dan als je je hier bewust van wordt? 

 

Sabotage lijn

Pas later in de auto realiseerde ik me dat de leerlingen op de sabotagelijn zaten. De sabotagelijn is afkomstig van Myrna Lewis (Deep Democracy). Als je op de sabotagelijn zit is dat een indicatie dat iemand het niet eens is met de heersende opvatting. Dit kan openlijk maar dit kan ook verdekt.  Wat had ik gezien:

  • Grapjes
  • Smoesjes
  • Opzettelijke tegenwerking
  • Vertraging
  • Staking (het gewoon niet doen)

 

 

 

Als leerlingen op de sabotagelijn zitten (geldt overigens ook voor onszelf) wordt aan een bepaalde behoefte geen gehoor gegeven. Wat had er gebeurd als we het probleem even in het midden hadden gelegd. Ik wil graag dat we dit gaan doen om die en die reden, en ik merk aan jullie dat jullie er absoluut geen zin in hebben. Hoe gaan we dit oplossen? Hoe kunnen we er voor zorgen dat we hier een win-win situatie van kunnen gaan maken.

Grappig hoe bij mij pas vandaag tijdens het schrijven het kwartje valt. Natuurlijk denk ik nu. Van de paarse bollen weer terug naar de gouden bollen, gewoon door een vraag te stellen (Functional Fluency taal…hoort bij de pijler contact en communicatie en persoonlijk meesterschap. Blz 155 t/m 158 in het boek Klasse(n)Kracht: Met RESPECT voor de klas!). Het probleem even oppakken en in het midden leggen. Niet willen overtuigen, niet willen domineren maar gewoon even een vraag.

 

Herken je dit? Dat leerlingen gaan saboteren? Wat doe jij dan? Ga je heel hard aan het werk, zeg je: dan doen we het niet of stel je een vraag? Wil je in het Leave a commend hieronder je reactie geven? Fijne week!

met een verschillige groet,

Jelly

2019-04-07T16:22:23+00:00

4 Comments

  1. Anton Horeweg april 10, 2019 at 12:04 - Reply

    Herkenbaar 😉 Weer een mooie casus om over na te denken.

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma mei 19, 2019 at 15:37 - Reply

      Hoi Anton,
      Ja elke keer weer bijzonder om een bijdrage te mogen leveren aan beter leren omgaan met elkaar:)
      groet, Jelly.

  2. Nathalie juni 18, 2019 at 23:21 - Reply

    Tijdens mijn stage sprak ik een leerkracht groep 7. Hij vond de bovenbouw fijn om mee te werken omdat “je zo lekker met ze kan sparren”.
    Bij het doornemen van het dagrooster besprak hij toetsen of dingen die gedaan moesten worden. Hij ging met de groep overleggen; halen we die toets deze ochtend in en in de middag rekenen? Of laten we het zo?
    Werkte voor hem perfect.
    Uw stukje doet mij weer hieraan denken.

    Met vr groet, Nathalie

    • Jelly Bijlsma
      Jelly Bijlsma juli 7, 2019 at 20:14 - Reply

      Hoi Nathalie,
      Ja precies. We zijn geneigd om veel te veel voor de leerlingen te denken en te handelen. De kinderen van dit tijdperk weten alle antwoorden al. We hoeven ze alleen maar een vraag te stellen 🙂
      groet, Jelly.

Leave A Comment

Klasse(n)Kracht!®

Sidoniastraat 16 1336ME Almere

Mobile: 06-24190128

Web: Facebook

Meest recente berichten