“Strook? Waarom zal ik een compliment geven voor gedrag dat normaal is? Ik merk dat ik daar echt moeite mee heb. Dat is toch de wereld op z’n kop?”, aldus een leerkracht die ik vorig jaar begeleide met een “moeilijke” groep. Misschien herken je dit wel?

Luguber experiment

Rene Spitz, een Oostenrijkse psychoanalist voerde in de jaren 40 een luguber experiment uit op baby’s. Hij wilde weten nl of een mens kon overleven zonder affectie. Hij voerde het onderzoek uit in twee tehuizen. In het ene tehuis kregen de baby’s alleen de nodige basisverzorging zoals voedsel, verschoning en wassen, niets meer. Verzorgers mochten de baby’s niet aankijken, hen niet meer aanraken dan noodzakelijk en niet communiceren. De omgeving werd steriel gehouden, zodat de baby’s niet ziek konden worden.

De andere baby’s werden verzorgd door hun moeder. De baby’s in het tehuis werden steeds apathischer en hun psychische en lichamelijke ontwikkeling bleef achter. Na één jaar was een derde van de baby’s uit deze groep zelfs overleden…De conclusie was dat affectie levensnoodzakelijk is voor de mens. De basis voor de hechtingstheorie was gelegd.

Wat is een strook?

Strook is een woord dat afkomstig is uit de Transactionele Analyse. Het is afgeleid van het Engelse werkwoord to stroke, dat zowel

‘slaan’ als ‘aaien’ betekent. Een strook is ‘een eenheid van erkenning’. Het voorziet in onze behoefte aan aandacht, erkenning en aanraking.

Een strook kan zowel positief als negatief zijn. Geen strooks is het ergste dat er is. Negatieve of zelfs pijnlijke strooks zijn altijd nog beter dan helemaal geen strooks. Kinderen hebben veel fysieke strooks nodig (aaien, knuffelen, koesteren) en later meer psychologische strooks (glimlach, compliment). Strooks zijn dus van levensbelang. We hebben ze nodig, ze vormen de brandstof voor ons leven. Als we geen positieve strooks krijgen, gaan we op zoek naar negatieve.

Vier verschillende soorten strooks:

Positieve voorwaardelijke strook:        Voor iets wat je goed hebt  gedaan

                                                                     Wat fijn dat je de schriften hebt opgehaald

Positieve onvoorwaardelijke strook:     Voor wie je bent

                                                                      Wat fijn dat je er bent

 

Negatieve voorwaardelijke strook:       Voor iets wat je niet goed hebt gedaan

                                                                     Ik vind het vervelend dat je door me heen praat

Negatieve onvoorwaardelijke strook:   Negatieve aandacht voor wie je bent

                                                                      Wat ben jij een irritant kind

 

Plastic Strooks

Er bestaan ook plastic strooks. Dan geef je iemand een compliment terwijl je het eigenlijk niet meent. Ben je naar de kapper geweest? Leuk…

 

Pleidooi voor een warm Strookklimaat in de klas

Met strooks laat je dus aan de ander weten dat je er bent, dat je bestaat. Ik kom veel in klassen en wat mij opvalt in groepen waar het niet lekker loopt is dat er een negatief strooiklimaat is ontstaan. Als er een tekort is aan strooks in een klas, komt een klas in ‘verzet’ en gaat op een negatieve manier de aandacht op zich richten. Kinderen zijn zeer creatief in het uitvinden welk gedrag negatieve strooks opleveren. In een groep waar het niet lekker loopt zie je vaak een negatief strookklimaat ontstaan.

Ik herinner mee een les waarbij de leerkracht de kinderen in groepjes elkaar complimenten gaven. Ik zie nog het gezicht voor me van een jongen die niet lekker in de groep lag en eigenlijk altijd negatieve reacties kreeg. Stilletjes ontving hij de complimenten. Zijn stralende ogen spraken boekdelen.

Iedereen heeft zijn eigen Strookhuishouding. Dat wil zeggen dat jij jouw eigen maatstaf hebt als het gaat om het geven, ontvangen van en vragen om Strooks. Dit heb jij vroeger als kind geleerd. Deze Strookhuishouding bepaalt voor een belangrijke mate jouw gevoel van eigenwaarde. Bovendien is het een voorspeller voor jouw gedrag. Als jij uitgaat van het feit dat jij het toch wel weer zal verpesten dan is de kans groot dat dit ook gebeurt. Met als gevolg dat de negatieve Strooks die daarop volgen bevestigen dat je het niet kunt.

Opstoken van het strookklimaat

Vanuit de pijler Erbij Horen, is het geven van strooks heel erg belangrijk. Heb je zin in een experiment? Een leuke, niet een lugubere?

Bespreek het met je klas. Vertel over strooks, de soorten die er zijn. Ga met elkaar strooks verzamelen en opschrijven die er zo gedurende de dag passeren. Welke vind je fijn om te ontvangen. Welke niet. Hoe voel je je als je positieve strooks ontvangt en hoe voel je je als je negatieve strooks ontvangt. Welke strooks passen bij de missie? Ga de komende periode veel stroken in je klas. Doe verschillende activiteiten rondom complimenten, kwaliteiten en talenten. Stook het strookklimaat maar lekker op.

In het Gratis e-book Aan de slag met groepsvorming! staan een hele serie met werkvormen bij het onderdeel performing. Klik hier voor het e-book. Mijn favoriet is de geheime vriend (nr. 86).

Hetzelfde kun je natuurlijk doen met je collega’s!

En wil je nog meer weten over wat je kunt doen om kinderen er bij te laten horen? 29 oktober is de volgende training Erbij Horen. Voor meer info klik hier

Ik wens je veel plezier en veel mooie momenten.

Met een verschillige groet,

Jelly