Heb je het gevoel dat je een pittig klus aan het klaren bent met je groep?

Heb je al van alles gedaan: gouden weken, energizers, afspraken met de klas, situaties bespreken?

En weet je niet goed meer wat je nog meer kunt doen om het fijn te hebben met elkaar?

Weet dat je niet de enige bent.

 

Ik heb in de afgelopen weken diverse mailtjes binnen gekregen met vragen over groepen of individuele kinderen met ingewikkeld gedrag. Nu zou ik willen dat ik die vragen zou kunnen beantwoorden met de nodige tips en trucs, maar als het zo makkelijk zou zijn, zou je dat zelf ook al lang bedacht hebben.

In-gewikkeld

Het ingewikkelde met ‘ingewikkeldheden’ is dat het  probleem ook daadwerkelijk ‘in-gewikkeld’ is. Wat het werkelijke probleem

neem een duik onderwater

is, is vaak nog niet zichtbaar. Het ligt verstopt, omhuld, in dat wat ik het onderwater programma noem. En daar kom je niet met een quick fix.

Neem de vraag die ik kreeg over een leerling die steeds van zich af schopt en trapt omdat hij zich door zijn klasgenoten onheus bejegend voelt. Zijn perspectief van de werkelijkheid is een hele andere dan die van de leerkracht of de betrokken kinderen.

Hij vindt dat hij uitgelachen wordt. Zijn klasgenoten hebben werkelijk geen idee. Maar het feit dat hij regelmatig uit zijn dak gaat, doet natuurlijk wel iets met de groep. En de groep doet vervolgens weer iets met deze leerling. Deze leerling kijkt door een bepaald venster naar zichzelf en de wereld om hem heen. Het straalt niet uit dat hij zichzelf veel waard vindt. En hij geeft me ook niet de indruk dat hij er vertrouwen in heeft dat de ander het goed met hem voor heeft. Als je alleen maar af gaat op het gedrag van deze leerling dan zou je hem keer op keer straffen voor zijn uitbarstingen. Maar of dat de boel in beweging gaat brengen…

Een jaartje bikkelen?

Een pittige groep wordt soms afgedaan met ‘even een jaartje bikkelen. Het is niet anders’. Herken je dat? De adviezen die je krijgt als iemand brutaal is of uit zijn dak gaat is hard aanpakken, straffen want zo gaan we hier niet met elkaar om. Maar jij weet al lang dat dat niet de oplossing is. Een cursist in de opleiding Specialist Klasse(n)Kracht verwoorde het heel treffend:

‘We hebben veel expertise binnen onze stichting: orthopedagogen, gedragspecialisten, (bovenschoolse) IB-ers, maar kennis en expertise over hele groepen, waar dwars gedrag in zit en hoe hiermee om te gaan, hebben we niet.’

Dus het is niet zo gek dat je misgrijpt. Hoe doe je dit als leerkracht? Dit heb je niet op de Pabo geleerd. Soms vergelijk ik het begeleiden van een pittige groep met Top Sport bedrijven. Vooral wanneer je een groep hebt waar het allemaal niet makkelijk gaat. Zo was ik deze week in een groep waarbij iemand zei “het zijn net twee parallelle universums. De leerkracht zit met een aantal kinderen in het ene universum en de rest van de groep in het andere universum”. En laat deze groep nu net met het thema Ruimte bezig zijn :).

Energievelden

Energievelden in groepen hebben altijd effect op de mensen die onderdeel zijn van die groep. Je herkent het misschien wel dat je soms in een groep stapt en dat je stemming helemaal omslaat. Je hebt geen idee waar het vandaan komt maar het gebeurt gewoon. Op zo’n moment wordt je in het energieveld gezogen van een groep. In groepen waar het niet lekker loopt kun je dat ook voelen. Als leerkracht heb je dat vaak niet in de gaten omdat je er in wordt meegezogen. Je hebt dan meestal een extern iemand nodig die je hier bewust van kan laten worden.

Een energieveld kan opgewekt en bruisend voelen (denk aan een verjaardagsfeestje), kan verhit en gespannen voelen (denk aan een wedstrijd tussen Ajax-Feijenoord) of kan intens verdrietig voelen (denk aan een begrafenis). Neem als voorbeeld een bruiloft. Bij een bruiloft wordt vanuit de emotie liefde allerlei rollen en activiteiten aangetrokken. Denk aan samenzijn, flirten, toekomst, zoenen, verbinding. En vanuit dit energieveld ontvouwen er zich allerlei activiteiten: de receptie, het ja-woord, taart, een feest, de huwelijksnacht etc. (2017. Deep Democracy. Jitske Kramer).

Een groep met een ingewikkelde dynamiek heeft vaak een negatief energieveld of een heel onrustig energieveld. Daar wordt je als leerkracht ingezogen en zonder dat je er erg in hebt ben je zelf onderdeel van dit energieveld. Dat je niet weet hoe dat aan te pakken snap ik helemaal. Dat heb je ook nog niet geleerd. Ligt je hart bij het creëren van een fijn pedagogisch klimaat en wil je meer grip krijgen op de processen die allemaal kunnen spelen in een groep? Of lijkt het je tof om je collega’s te begeleiden? Kijk dan eens of de Post HBO Opleiding Specialist Klasse(n)Kracht jouw volgende stap is in jouw persoonlijke en professionele ontwikkeling.

“Eigenlijk zou iedere leerkracht de kans moeten

krijgen om deze opleiding te doen” 

– M. Teunisse. Ambulant Begeleider-

Ben jij Intern Begeleider, Gedragsspecialist, Leerkracht, Coach, of Ambulant Begeleider die zich wil specialiseren? Klik hier op de link voor meer informatie en/of neem contact met me op als je er graag meer over zou willen nemen.

De volgende opleiding Specialist Klasse(n)Kracht! start op 23 januari 2020!

met verschillige groet,

Jelly